Przez znaczną część roku płaszcz bespoke to najbardziej widoczna część garderoby, a mimo to okrycie wierzchnie najczęściej kupowana jest najtaniej w porównaniu z innymi częściami garderoby. W pracowni krawieckiej Tiestore.pl, która istnieje w Warszawie już niemal od 30 lat, szyjemy płaszcze i kurtki wełniane tradycyjną metodą bespoke — od klasycznego Chesterfielda po ciężki ulster z twedu. Używamy w tym celu wyłącznie wełny, kaszmiru i tkanin pokrewnych.
Płaszcz bespoke — okrycie wierzchnie szyte na miarę
Płaszcz jest pierwszą i ostatnią rzeczą, którą widzi każdy, kto cię mija. Przez większość roku w Polsce — jesień, zima, przedwiośnie — jest częścią stylizacji bardziej widoczną niż marynarka. A mimo to kupowany jest częściej niż cokolwiek innego „od ręki", bez przymiarki, byle pasował w ramionach.
Płaszcz szyty na miarę rozwiązuje problem, którego konfekcja rozwiązać nie może: rękaw, który sięga dokładnie tam gdzie powinien, długość dopasowana do wzrostu, a nie do tabeli rozmiarów, zapas w klatce dobrany do tego, co nosisz pod spodem — marynarkę, gruby sweter czy cokolwiek innego. Każdy z tych elementów ustalamy i dostosowujemy do Ciebie. Dzięki temu płaszcz będzie wygodny i nie będzie Cię męczył dyskomfort zakładania kolejnych warstw.
Style płaszczy — od formalnego do terenowego
Nie ma jednego wzorca płaszcza bespoke — tak jak nie ma jednego wzorca marynarki. Dostosowujemy krój płaszcza do Twojego stylu podczas pierwszej rozmowy, którą przeprowadzamy przy każdym projekcie.
Chesterfield — najformalniejszy i najbardziej ponadczasowy ze wszystkich stylów. Wywodzi się z XIX-wiecznego Londynu — George Stanhope, 6. hrabia Chesterfield, był jednym z dandysów kręgu lorda Byrona, którzy zmienili krawiecką estetykę epoki. Płaszcz Chesterfielda jest jednorzędowy lub dwurzędowy, o czystej, zamkniętej linii, często z aksamitnym kołnierzem w ciemniejszym kolorze — detalem niezmiennym od 150 lat. Kryty rząd guzików (fly front) daje jeszcze spokojniejszą sylwetkę. Idealny do garnituru miejskiego i smokingu.
British Warm — dwurzędowy, z klapą szczytową, na wysokości uda lub kolan, z naramienniczkami i skórzanymi guzikami. Wywodzi się z wojskowych kurtek oficerskich z czasów I wojny światowej — oficerowie armii brytyjskiej nosili go na froncie i po powrocie zabrali do cywila. Ciężki, strukturalny, pewny. Szyty z ciężkiego meltonu.
Ulster — długi, dwurzędowy lub jednorzędowy, z szeroką klapą i półpaskiem z tyłu. Nazwa pochodzi od irlandzkiej prowincji Ulster, której tkacie popularyzowali charakterystyczny tweedowy płaszcz w XIX wieku. Doktor Watson wychodził z Baker Street "owinięty w swój Ulster" — co dobrze oddaje jego charakter: solidny, terenowy, bezapelacyjnie praktyczny. Doskonale sprawdza się w tweedach i ciężkich wełnach.
Chesterfield z raglanowym rękawem / Balmacaan — płaszcz z rękawem raglanowym, gdzie szew biegnie skośnie od pachy do kołnierza zamiast przez ramię. Bardziej swobodny w sylwetce, mniej formalny, wygodniejszy w noszeniu na co dzień. Rękaw raglanowy ma też praktyczną zaletę: szwy boczne nie przerywają linii ramienia i lepiej odprowadzają deszcz.
Covert coat — topcoat (płaszcz wierzchni noszony jako lżejsza warstwa) o jeździeckim rodowodzie. Rozpoznawalny po czterech rzędach ściegów na mankietach i dole — szczegół techniczny z polowań, który stał się ornamentem. Szyty najczęściej z tkaniny covert — gęstego twillu wełnianego o podwyższonej odporności na ścieranie.
Peacoat — dwurzędowy, krótki, marynarskiego rodowodu. Szeroka klapa, guziki często w kaście marynarskiej, tkanina meltonowa lub ciężka wełna. Praktyczny, ponadczasowy i jeden z niewielu stylów, które dobrze wyglądają zarówno z garniturami, jak i z dżinsami.
Tkaniny — co decyduje o użytkowości płaszcza?
Płaszcz różni się od marynarki jedną fundamentalną rzeczą: tkanina musi być cięższa, gęstsza i bardziej odporna na warunki atmosferyczne — bo płaszcz naprawdę wychodzi na zewnątrz, ma styczność z deszczem, wiatrem i śniegiem.
Melton — gęsto filcowana wełna o gładkiej, niemal nieprzepuszczalnej powierzchni. Wywodzi się z Melton Mowbray w Anglii, gdzie pierwotnie służył do szycia kurtek myśliwskich i mundurów marynarskich. Odporny na wiatr, trudno się gniecie, ma naturalną wodoodporność wynikającą z gęstości splotu. Tkanina pierwszego wyboru do British Warm i peacoata. Waga: 600–850 g/m² — i to jest właśnie ten ciężar, który sprawia, że płaszcz "leży jak żołnierz".
Kaszmir — najmiększy, najlżejszy i najcieplejszy z dostępnych materiałów na płaszcz. Włókno z podbrzusza kóz Capra Hircus z Himalajów i Mongolii, zbierane raz w roku. Płaszcz z czystego kaszmiru 500–600 g/m² ciepłem bije każdą wełnę przy dużo mniejszej masie. Wymaga staranniejszego traktowania — nie jest tkaniną do codziennych starć z Warszawą. Ale jako płaszcz na ważne wyjścia, noszony z umiarem, służy dekadami i z każdym sezonem staje się piękniejszy.
Mieszanki wełny z kaszmirem — kompromis, który ma sens: odporność i trwałość wełny owczej z miękkością kaszmiru. Przy minimum 20% kaszmiru różnica w dotyku jest wyraźna. Doskonały materiał na płaszcz, który ma być jednocześnie praktyczny i luksusowy.
Włosie wielbłądzie (camel hair) — naturalna izolacja wynikająca z pustej struktury włókna, które zamyka powietrze. Lżejszy od meltonu i cieplejszy niż zwykła wełna, w charakterystycznej ciepłej barwie wielbłądziej lub w granatowym. Miękki w dotyku, elegancki w wyrazie. Cary Grant nosił płaszcze z camel hair — co wiele mówi o tym stylu.
Tweed — gruba, fakturowana tkanina wełniana z rysą, jodełką, kratką lub pepitatem. Niezbędna przy Ulsterach i płaszczach terenowych. Naturalna "włochatość" twedu działa jak dach — krople wody spływają po powierzchni zamiast wchłaniać się w tkaninę. Tweed szkocki (Harris Tweed, Donegal) jest twardszy i trwalszy; tweed włoski — lżejszy i bardziej płynny.
Wełna alpaki — miękka, lekka, naturalnie połyskująca. Cieplejsza od owczej wełny przy tej samej gramaturze, hipoalergiczna. Trudniejsza w obróbce, mniej powszechna w europejskim krawiectwie bespoke, ale warta uwagi przy projektach, gdzie priorytetem jest lekkość przy maksymalnej ciepłocie.
Loden — tradycyjna tkanina alpejska, wywodząca się z Tyrolu. Produkowana od XVI wieku ze specjalnej wełny owczej zawierającej naturalny tłuszcz (lanolina), który nie jest usuwany w procesie produkcji — to właśnie lanolina odpowiada za charakterystyczną wodoodporność lodenu. Gęsta, ciężka, szorstka w dotyku, w kolorach od butelkowej zieleni po oliwkę. Idealna do płaszczy terenowych i Ulsterów.
Czy płaszcz z wełny może być wodoodporny?
Wełna jest naturalnie bardziej wodoodporna niż bawełna — włókno wełniane ma łuskowatą strukturę, która przez pewien czas odpycha wodę zanim ją wchłonie. Melton i loden idą o krok dalej: gęstość tkaniny i obecność naturalnych olejów sprawia, że deszcz spływa po powierzchni przez dłuższy czas.
Dla tych, którzy potrzebują płaszcza zdolnego do pracy w realnych warunkach pogodowych, możemy zastosować kilka rozwiązań: tkaniny wstępnie impregnowane (takie jak Thomas Mason Journey dla koszul — tu odpowiednikiem są traktowane meltony i covert cloths), ciężkie tweedy z naturalną wodoodpornością, lub loden jako materiał z największymi naturalnymi właściwościami hydrofobowymi spośród dostępnych wełen.
Warto jednak pamiętać: każda metoda, która zbliża wełniany płaszcz do bycia naprawdę wodoodpornym, coś odbiera — miękkość, drap lub naturalny oddech tkaniny. Płaszcz bespoke z dobrego meltonu lub lodenu poradzi sobie z miejskim deszczem i błotem wiosny i jesieni. Do wycieczek górskich w strumieniach deszczu — jest Gore-Tex.
Kurtki wełniane — między płaszczem a marynarką
Obok długich płaszczy szyjemy kurtki wełniane — krótsze, noszone jako samodzielna warstwa wierzchnia lub zamiast płaszcza w przejściową pogodę. To kategoria, w której konfekcja radzi sobie szczególnie słabo: kurtki gotowe projektowane są albo pod masowy rynek sportowy, albo pod rynek modowy z kompromisami w jakości tkaniny. Kurtka wełniana bespoke jest czymś innym — szyta z materiałów najwyższej jakości, jak płaszcze, z tą samą uwagą na krój i wykończenia.
Bomberka (bomber jacket) — jeden z najbardziej rozpoznawalnych krojów XX wieku, wywodzący się z wojskowych kurtek lotniczych. Klasyczny MA-1 to kurtka do bioder z żebrowanym kołnierzem, mankietami i dolną krawędzią, zapinana na zamek. W wersji konfekcyjnej szyta z nylonu lub syntetyków — w wersji bespoke z wełny, kaszmiru lub mieszanek wełnianych o wadze 400–600 g/m². Wełniana bomberka to propozycja, która łączy swobodny krój z luksusem materiału — i nadaje się zarówno do spodni od garnituru, jak i do dżinsów. Żebrowanie przy kołnierzu, mankietach i dolnej krawędzi szyjemy z dzianiny wełnianej lub mieszankowej — można dobrać kolor kontrastowy lub dopasowany do tkaniny.
Blouson / Harrington — kurtka o podobnym kroju do bomberki, ale z kołnierzem stojącym zapinanym na guziki zamiast żebrowania i bardziej czystą, spokojniejszą linią. Wywodzi się z lat 30. XX wieku jako kurtka golfowa — swoją popularność zdobyła w Stanach w latach 50., kiedy nosili ją Steve McQueen, James Dean i Elvis Presley. W wersji wełnianej bespoke zachowuje tę samą lekkość i swobodę, ale z materiałem i wykończeniami na poziomie marynarki. Może być podbita inną tkaniną — kontrastującą podszewką lub tartanem.
Chore coat — prosta, robocza kurtka o prostym kroju, dużych naszywanych kieszeniach i zapięciu na guziki, sięgająca do bioder lub nieco poniżej. Wywodzi się z tradycji francuskich kurtek roboczych — bleu de travail. W krawiectwie bespoke szyjemy ją z grubych tweedów, wełnianego lodenu lub ciężkiej flaneli. Chore coat z dobrego twedu Harris czy Donegal to jedna z tych kurtek, które z każdym sezonem wyglądają lepiej — tkanina patynuje, nabiega i staje się niepowtarzalna.
Kurtka polowa (field jacket) — luźniejsza, z wieloma kieszeniami, militarnego rodowodu. W wersji wełnianej — z flaneli lub tweedu — traci militarny charakter i zyskuje charakter kurtki terenowej dla kogoś, kto ceni praktyczność bez rezygnowania ze stylu. Kieszenie naszywane z klapkami, pas lub guma w talii, kołnierz mogący zasłonić szyję.
Kurtka kaszmirowa / kamizelka wierzchnia — krótka, lekka warstwa przejściowa między swetrem a płaszczem, szyta z kaszmiru lub mieszanki kaszmiru z wełną. Idealna na wczesną jesień i późną wiosnę, kiedy pełny płaszcz jest za ciepły. Może być podszyta lub niespoina — wersja bez podszewki daje więcej miękkości i szyku.
We wszystkich kurtkach — podobnie jak przy płaszczach — możliwości personalizacji są pełne: wybór tkaniny, krój, kieszenie, podszewka, guziki lub zamek, długość rękawa i korpusu, żebrowanie w kolorze lub bez. Ręcznie haftowany monogram — opcja dostępna przy każdym projekcie.
Zapraszamy na konsultację do pracowni przy ul. Sokołowskiej 9/U30 w Warszawie.

